Utama › Malaysia & ASEAN › Kes mahkamah
Perpustakaan kes
Ringkasan kes Mahkamah Syariah tentang poligami
21 keputusan mahkamah tentang permohonan poligami, fasakh, kesalahan poligami tanpa kebenaran dan pengesahan nikah luar negara. Setiap kes diringkaskan bersama syarat s.23 yang diuji dan sumbernya.
📘 Apa yang anda akan pelajari
- Memahami empat syarat s.23 yang diuji mahkamah sebelum membenarkan poligami
- Mengetahui bahawa beban bukti terletak pada suami bagi setiap syarat
- Mengenal pasti hak isteri untuk didengar dan memohon fasakh jika tidak adil
- Mengetahui hukuman bagi poligami tanpa kebenaran mahkamah
Intipati: Mahkamah Syariah menilai setiap syarat secara berasingan — patut atau perlu, kewangan, adil dan tiada darar — dan banyak permohonan ditolak kerana suami gagal membuktikannya. Isteri sedia ada mesti didengar, dan jika suami tidak adil selepas berpoligami, isteri boleh memohon fasakh.
Amalan minggu ini
- Baca bahagian 'Prinsip yang boleh dirumuskan' untuk memahami cara mahkamah menilai
- Isteri: simpan rekod nafkah dan masa yang diberikan sebagai bukti jika diperlukan
- Suami: nilai rekod tanggungjawab anda kepada keluarga sedia ada dengan jujur
Sekilas pandang
Perpustakaan kes
Keputusan yang diringkaskan
21Keputusan mahkamahpermohonan, fasakh, kesalahan dan pengesahan nikah
19Mahkamah Syariah Malaysia
2Singapurasebagai perbandingan
4Syarat s.23(5)dibaca kumulatif — gagal satu sudah cukup untuk ditolak
Alor Setar 2020–2022
Syarat yang gagal dibuktikan
| Kes | (a) Patut/perlu | (b) Kewangan | (c) Adil | (d) Darar | Keputusan |
|---|---|---|---|---|---|
| Syed Zulhusmi (2020) | ✓ | ✓ | ✓ | ✓ | Diluluskan |
| Mohd. Asrol (2020) | ✗ | — | — | — | Ditolak |
| Shazril Imran (2021) | ✗ | — | — | — | Ditolak |
| Ismail bin Bahari (2022) | — | ✗ | — | — | Ditolak |
| Ridzuan (2022) | — | ✗ | — | — | Ditolak |
| Azhar bin Awang (2020) | — | ✗ | ✗ | — | Ditolak |
| Mohd Rozaiman (2022) | — | — | ✗ | — | Ditolak |
| Mohamad Sazali (2022) | — | — | — | ✗ | Ditolak |
1Tentang perpustakaan kes ini
Halaman ini mengumpulkan 21 keputusan mahkamah tentang poligami: 19 dari Mahkamah Syariah Malaysia dan 2 dari Singapura sebagai perbandingan. Setiap kes diringkaskan dengan format yang sama: petikan, mahkamah dan tahun, fakta, isu, keputusan, prinsip dan sumber.
Kes-kes ini menunjukkan bagaimana mahkamah memakai syarat-syarat seksyen 23 undang-undang keluarga Islam. Huraian penuh syarat-syarat itu ada di Poligami di Malaysia, dan asas fiqhnya di Fiqh poligami.
Ringkasan ini dibuat daripada artikel jurnal akademik dan laporan akhbar, bukan daripada teks penghakiman penuh. Untuk tujuan litigasi, rujuk laporan asal (JH, ShLR, MLJ, LNS) atau fail mahkamah melalui peguam syarie. Butiran yang tidak dapat disahkan ditandakan "(perlu disahkan)".
2Indeks kes
Jadual ini menyenaraikan semua kes mengikut bahagian. "(a)–(d)" merujuk kepada perenggan s.23(5) dalam enakmen seperti Selangor 2003 dan Kedah 2008 (s.23(4) dalam Akta 303 dan dalam undang-undang lama).
| # | Kes | Petikan / no. kes | Mahkamah, tahun | Keputusan | Syarat / isu | Kad |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Aishah v Wan Mohd Yusof | [1990] 3 MLJ lx | Lembaga Rayuan Syariah Selangor, 1990 | Rayuan isteri dibenarkan | Semua syarat; (a) patut/perlu | Lihat |
| 2 | Rajamah v Abdul Wahab | (1990) 7 JH 171 | Lembaga Rayuan Syariah Selangor, 1990 | Rayuan isteri dibenarkan | (b) kewangan | Lihat |
| 3 | Ramona Juita v Engku Nazarudin | (1999) 13 JH 215 | MTS Kuantan, 1999 | Bicara semula; kebenaran digantung | Prosedur pendengaran | Lihat |
| 4 | Ruzaini bin Hassan v Nurhafizah | (2002) 15 JH 79 | Mahkamah Syariah N. Sembilan, 2002 | Ditolak | (b) kewangan | Lihat |
| 5 | Shariff bin Jamaludin v Kuning | (2002) 15 JH 173 | MTS N. Sembilan, 2002 | Diluluskan + perintah nafkah | Taraf hidup isteri | Lihat |
| 6 | Zambri bin Idrus v Zaiti Akhtar | [2017] 4 ShLR 12 | Selangor, 2017 | Ditolak | Semua syarat; darar | Lihat |
| 7 | Maulidah binti Ngah v Rosma | [2017] 3 LNS 30 | 2017 | Takrif adil | (c) adil | Lihat |
| 8 | Syed Zulhusmi v Nor Anrina | 02200-011-0088-2020 | MTS Alor Setar, 2020 | Diluluskan | Semua syarat dipenuhi | Lihat |
| 9 | Mohd. Asrol v Noorhafiza | 02200-011-0182-2020 | MTS Alor Setar, 2020 | Ditolak | (a) patut/perlu | Lihat |
| 10 | Shazril Imran v Aizureen | 02200-011-0010-2021 | MTS Alor Setar, 2021 | Ditolak | (a) patut/perlu | Lihat |
| 11 | Ismail bin Bahari v Fairus | 02200-011-0024-2022 | MTS Alor Setar, 2022 | Ditolak | (b) kewangan | Lihat |
| 12 | Ridzuan bin Abdul Razak v Nik Yam | 02200-011-0119-2022 | MTS Alor Setar, 2022 | Ditolak | (b) kewangan | Lihat |
| 13 | Azhar bin Awang v Che Gayah | 02100-011-0018-2020 | Alor Setar, 2020 | Ditolak | (b) kewangan; (c) adil | Lihat |
| 14 | Mohd Rozaiman v Nurfalizan | 02200-011-0063-2022 | MTS Alor Setar, 2022 | Ditolak | (c) adil | Lihat |
| 15 | Mohamad Sazali v Nurraihan | 02200-011-0160-2022 | MTS Alor Setar, 2022 | Ditolak | (d) darar syarie | Lihat |
| 16 | Mohd Alwi v Faizah | (1999) 13 JH 77 | 1999 | Fasakh diberikan | Adil selepas poligami | Lihat |
| 17 | Joan Mary Sulaiman v Sulaiman | (1993) 10 JH 86 | 1993 | Fasakh diberikan | Nafkah & giliran | Lihat |
| 18 | Kes Bung Moktar Radin | Laporan akhbar | MRS Gombak Timur, 2010 | Penjara sebulan (s.124) | Kesalahan tanpa kebenaran | Lihat |
| 19 | Siti Aishah v Mohd Johari | [2013] 4 ShLR 77 | Terengganu, 2013 | Nikah luar negara sah | Pengesahan nikah | Lihat |
| 20 | Re Salleh bin Suati (Singapura) | [1990] 2 MLJ xxix | Lembaga Rayuan, Singapura, 1990 | Rayuan ditolak | Kewangan; adil | Lihat |
| 21 | Ayisha Begum v Hajiah Maideen | [1988] 3 MLJ xlv | Lembaga Rayuan Syariah, 1988 | Ujian objektif | Adil (ujian objektif) | Lihat |
3Syarat yang diuji oleh mahkamah
Mahkamah memanggil pemohon, isteri sedia ada, bakal isteri dan walinya ke pendengaran tertutup. Kebenaran hanya diberi jika mahkamah berpuas hati bahawa:
- (a) patut atau perlu: dengan mengambil kira, antara lain, kemandulan, keuzuran jasmani, ketidaklayakan untuk persetubuhan, sengaja ingkar perintah pemulihan hak persetubuhan, atau gila di pihak isteri sedia ada;
- (b) kemampuan kewangan untuk menanggung semua isteri dan tanggungan menurut Hukum Syarak, termasuk tanggungan baharu;
- (c) layanan adil kepada semua isteri menurut Hukum Syarak;
- (d) tiada darar syarie kepada isteri sedia ada.
Teks di atas mengikut s.23(5) Enakmen Kedah 2008, yang menurut artikel UUM pari materia dengan Akta 303 dan enakmen negeri lain. Pindaan Akta 303 melalui Akta A1261 (diluluskan Parlimen 2005, berkuat kuasa 1 Nov 2010) menukar "patut dan perlu" kepada "patut atau perlu". Sebab itu kes 1990-an menggunakan frasa "dan".
Persetujuan isteri pertama bukan salah satu syarat dan tidak mengikat mahkamah. Sebaliknya, bantahannya juga tidak semestinya menghalang kelulusan.
4Kes rayuan dan kes awal (1990–2002)
Kes-kes ini membentuk asas: beban bukti pada suami, setiap syarat dinilai berasingan, dan isteri mesti didengar.
Aishah binti Abdul Rauf v Wan Mohd Yusof bin Wan OthmanPetikan: [1990] 3 MLJ lx; (1990) 7 JH 152
Mahkamah & tahun: Jawatankuasa Lembaga Rayuan Syariah Selangor, 1990
Fakta: Suami memohon kebenaran berpoligami dan hakim bicara meluluskannya. Hakim berpuas hati suami mampu menanggung lebih daripada seorang isteri dan bimbang suami serta bakal isteri akan berzina jika tidak dibenarkan berkahwin. Isteri sedia ada merayu.
Isu: Adakah cukup bagi mahkamah menilai kemampuan kewangan sahaja, tanpa menilai syarat-syarat lain s.23(4) Enakmen Undang-Undang Keluarga Islam Selangor 1984?
Keputusan: Rayuan isteri dibenarkan; kebenaran poligami dibatalkan. Hakim bicara hanya menimbang syarat (b) dan menerima kenyataan kosong suami tanpa bukti bagi syarat (a), (c) dan (d).
Prinsip: Beban bukti terletak pada suami bagi setiap syarat. Keempat-empat syarat sama penting dan mesti dinilai berasingan; kegagalan syarat (a) patut dan perlu sahaja sudah cukup untuk menolak permohonan. Syarat-syarat itu tidak bercanggah dengan al-Quran kerana bertujuan menjamin keadilan kepada isteri, dan tidak bertujuan menghapuskan poligami.
Sumber: Nora Abdul Hak, (2008) 16 IIUMLJ 141
Nota: Selepas ditolak di Selangor, pasangan itu berkahwin di Terengganu. Menurut sumber, mahkamah syariah Selangor ketika itu belum diberi bidang kuasa untuk mendakwa kesalahan tersebut.
Mahkamah & tahun: Jawatankuasa Lembaga Rayuan Syariah Selangor, 1990
Fakta: Suami memohon kebenaran berpoligami dan hakim bicara meluluskannya. Hakim berpuas hati suami mampu menanggung lebih daripada seorang isteri dan bimbang suami serta bakal isteri akan berzina jika tidak dibenarkan berkahwin. Isteri sedia ada merayu.
Isu: Adakah cukup bagi mahkamah menilai kemampuan kewangan sahaja, tanpa menilai syarat-syarat lain s.23(4) Enakmen Undang-Undang Keluarga Islam Selangor 1984?
Keputusan: Rayuan isteri dibenarkan; kebenaran poligami dibatalkan. Hakim bicara hanya menimbang syarat (b) dan menerima kenyataan kosong suami tanpa bukti bagi syarat (a), (c) dan (d).
Prinsip: Beban bukti terletak pada suami bagi setiap syarat. Keempat-empat syarat sama penting dan mesti dinilai berasingan; kegagalan syarat (a) patut dan perlu sahaja sudah cukup untuk menolak permohonan. Syarat-syarat itu tidak bercanggah dengan al-Quran kerana bertujuan menjamin keadilan kepada isteri, dan tidak bertujuan menghapuskan poligami.
Sumber: Nora Abdul Hak, (2008) 16 IIUMLJ 141
Nota: Selepas ditolak di Selangor, pasangan itu berkahwin di Terengganu. Menurut sumber, mahkamah syariah Selangor ketika itu belum diberi bidang kuasa untuk mendakwa kesalahan tersebut.
Rajamah v Abdul Wahab b LongPetikan: (1990) 7 JH 171
Mahkamah & tahun: Jawatankuasa Lembaga Rayuan Syariah Selangor, 1990
Fakta: Suami diberi kebenaran berpoligami di peringkat bicara. Isteri merayu terhadap keputusan itu.
Isu: Siapa menanggung beban membuktikan kemampuan menanggung lebih daripada seorang isteri, dan adakah suami ini mampu?
Keputusan: Rayuan isteri dibenarkan. Selepas meneliti keterangan kewangan suami, Lembaga memutuskan dia tidak mampu menanggung dua isteri.
Prinsip: Syarat kemampuan kewangan (s.23(4)(b) undang-undang ketika itu; kini s.23(5)(b) di kebanyakan negeri). Beban bukti terletak pada suami.
Sumber: Nora Abdul Hak, (2008) 16 IIUMLJ 141
Nota: Butiran fakta lain tidak dinyatakan dalam sumber.
Mahkamah & tahun: Jawatankuasa Lembaga Rayuan Syariah Selangor, 1990
Fakta: Suami diberi kebenaran berpoligami di peringkat bicara. Isteri merayu terhadap keputusan itu.
Isu: Siapa menanggung beban membuktikan kemampuan menanggung lebih daripada seorang isteri, dan adakah suami ini mampu?
Keputusan: Rayuan isteri dibenarkan. Selepas meneliti keterangan kewangan suami, Lembaga memutuskan dia tidak mampu menanggung dua isteri.
Prinsip: Syarat kemampuan kewangan (s.23(4)(b) undang-undang ketika itu; kini s.23(5)(b) di kebanyakan negeri). Beban bukti terletak pada suami.
Sumber: Nora Abdul Hak, (2008) 16 IIUMLJ 141
Nota: Butiran fakta lain tidak dinyatakan dalam sumber.
Ramona Juita Abdullah v Engku Nazarudin b Engku MuhamedPetikan: (1999) 13 JH 215
Mahkamah & tahun: Mahkamah Tinggi Syariah Kuantan, Pahang (rayuan dari Mahkamah Syariah Pekan), 1999
Fakta: Pasangan berkahwin pada 1973 tanpa anak. Suami memohon poligami di Mahkamah Syariah Pekan. Isteri tidak hadir kerana menerima rawatan di Australia, dan mahkamah meluluskan permohonan tanpa mendengar keterangannya.
Isu: Bolehkah kebenaran poligami diberi tanpa mendengar keterangan isteri sedia ada?
Keputusan: Kes dihantar untuk bicara semula di hadapan hakim lain; kebenaran poligami digantung sementara menunggu keputusan; mahkamah memerintahkan sulh.
Prinsip: Prosedur s.23: isteri sedia ada mesti dipanggil dan didengar sebelum mahkamah menilai syarat-syarat (tatacara pendengaran, kini s.23(5)).
Sumber: Nora Abdul Hak, (2008) 16 IIUMLJ 141
Mahkamah & tahun: Mahkamah Tinggi Syariah Kuantan, Pahang (rayuan dari Mahkamah Syariah Pekan), 1999
Fakta: Pasangan berkahwin pada 1973 tanpa anak. Suami memohon poligami di Mahkamah Syariah Pekan. Isteri tidak hadir kerana menerima rawatan di Australia, dan mahkamah meluluskan permohonan tanpa mendengar keterangannya.
Isu: Bolehkah kebenaran poligami diberi tanpa mendengar keterangan isteri sedia ada?
Keputusan: Kes dihantar untuk bicara semula di hadapan hakim lain; kebenaran poligami digantung sementara menunggu keputusan; mahkamah memerintahkan sulh.
Prinsip: Prosedur s.23: isteri sedia ada mesti dipanggil dan didengar sebelum mahkamah menilai syarat-syarat (tatacara pendengaran, kini s.23(5)).
Sumber: Nora Abdul Hak, (2008) 16 IIUMLJ 141
Ruzaini bin Hassan v Nurhafizah binti ManonPetikan: (2002) 15 JH 79 (juga dipetik sebagai JH XV(1) 79)
Mahkamah & tahun: Mahkamah Syariah Negeri Sembilan, 2002
Fakta: Suami memohon kebenaran poligami di bawah s.23 Enakmen Undang-Undang Keluarga Islam Negeri Sembilan dan menghuraikan kedudukan kewangannya secara terperinci.
Isu: Adakah suami mempunyai kemampuan kewangan untuk menanggung dua keluarga?
Keputusan: Permohonan ditolak: mahkamah mendapati pemohon tidak mampu menanggung isteri kedua.
Prinsip: Syarat kemampuan kewangan. Sikap isteri sedia ada (setuju atau membantah) tidak mengikat mahkamah.
Sumber: Anis Shuhaiza Md Salleh et al., Jurnal Pembangunan Sosial 27 (2024), UUM · Nora Abdul Hak, (2008) 16 IIUMLJ 141
Nota: Sumber bercanggah tentang sikap isteri: artikel UUM (2024) menyatakan isteri bersetuju, manakala Nora Abdul Hak (2008) menyatakan isteri pertama membantah. (perlu disahkan) terhadap laporan JH asal.
Mahkamah & tahun: Mahkamah Syariah Negeri Sembilan, 2002
Fakta: Suami memohon kebenaran poligami di bawah s.23 Enakmen Undang-Undang Keluarga Islam Negeri Sembilan dan menghuraikan kedudukan kewangannya secara terperinci.
Isu: Adakah suami mempunyai kemampuan kewangan untuk menanggung dua keluarga?
Keputusan: Permohonan ditolak: mahkamah mendapati pemohon tidak mampu menanggung isteri kedua.
Prinsip: Syarat kemampuan kewangan. Sikap isteri sedia ada (setuju atau membantah) tidak mengikat mahkamah.
Sumber: Anis Shuhaiza Md Salleh et al., Jurnal Pembangunan Sosial 27 (2024), UUM · Nora Abdul Hak, (2008) 16 IIUMLJ 141
Nota: Sumber bercanggah tentang sikap isteri: artikel UUM (2024) menyatakan isteri bersetuju, manakala Nora Abdul Hak (2008) menyatakan isteri pertama membantah. (perlu disahkan) terhadap laporan JH asal.
Shariff bin Jamaludin v Kuning binti KassimPetikan: (2002) 15 JH 173
Mahkamah & tahun: Mahkamah Tinggi Syariah Negeri Sembilan, 2002
Fakta: Suami memohon poligami; isteri tidak bersetuju dan meminta cerai, tetapi suami enggan menceraikannya. Isteri memohon nafkah RM500, nafkah anak RM1,000, pembahagian simpanan dan pemulangan RM50,000 yang dipinjam suami untuk deposit rumah.
Isu: Bagaimana mahkamah menimbang syarat-syarat poligami, termasuk syarat taraf hidup isteri sedia ada?
Keputusan: Permohonan poligami diluluskan, tetapi suami diperintahkan membayar nafkah kepada isteri dan anak-anak.
Prinsip: Mahkamah menyenaraikan lima syarat: patut dan perlu; kemampuan kewangan; layanan adil; tiada darar syarie; dan perkahwinan baharu tidak menurunkan taraf hidup isteri dan tanggungan sedia ada.
Sumber: Nora Abdul Hak, (2008) 16 IIUMLJ 141
Nota: Jumlah nafkah akhir yang diperintahkan tidak dinyatakan dalam sumber.
Mahkamah & tahun: Mahkamah Tinggi Syariah Negeri Sembilan, 2002
Fakta: Suami memohon poligami; isteri tidak bersetuju dan meminta cerai, tetapi suami enggan menceraikannya. Isteri memohon nafkah RM500, nafkah anak RM1,000, pembahagian simpanan dan pemulangan RM50,000 yang dipinjam suami untuk deposit rumah.
Isu: Bagaimana mahkamah menimbang syarat-syarat poligami, termasuk syarat taraf hidup isteri sedia ada?
Keputusan: Permohonan poligami diluluskan, tetapi suami diperintahkan membayar nafkah kepada isteri dan anak-anak.
Prinsip: Mahkamah menyenaraikan lima syarat: patut dan perlu; kemampuan kewangan; layanan adil; tiada darar syarie; dan perkahwinan baharu tidak menurunkan taraf hidup isteri dan tanggungan sedia ada.
Sumber: Nora Abdul Hak, (2008) 16 IIUMLJ 141
Nota: Jumlah nafkah akhir yang diperintahkan tidak dinyatakan dalam sumber.
5Kes dilaporkan 2017: syarat kumulatif dan maksud adil
Dua kes yang sering dipetik dalam penulisan akademik semasa.
Zambri bin Idrus v Zaiti Akhtar binti OmarPetikan: [2017] 4 ShLR 12
Mahkamah & tahun: Mahkamah Syariah Selangor, 2017 (peringkat mahkamah: perlu disahkan)
Fakta: Plaintif memohon kebenaran berpoligami di bawah s.23(4) Enakmen Undang-Undang Keluarga Islam (Negeri Selangor) 2003.
Isu: Adakah plaintif memenuhi kriteria s.23(5)?
Keputusan: Permohonan ditolak: plaintif gagal memenuhi semua syarat, dan perkahwinan yang dicadangkan amat berkemungkinan memudaratkan bukan sahaja isteri, tetapi juga anak-anak dan pihak ketiga.
Prinsip: Syarat s.23(5)(a)–(d) dibaca secara kumulatif (perkataan "dan"); semuanya mesti dipenuhi. Mudarat dinilai secara luas, termasuk kepada anak-anak.
Sumber: Anis Shuhaiza Md Salleh et al., Jurnal Pembangunan Sosial 27 (2024), UUM
Mahkamah & tahun: Mahkamah Syariah Selangor, 2017 (peringkat mahkamah: perlu disahkan)
Fakta: Plaintif memohon kebenaran berpoligami di bawah s.23(4) Enakmen Undang-Undang Keluarga Islam (Negeri Selangor) 2003.
Isu: Adakah plaintif memenuhi kriteria s.23(5)?
Keputusan: Permohonan ditolak: plaintif gagal memenuhi semua syarat, dan perkahwinan yang dicadangkan amat berkemungkinan memudaratkan bukan sahaja isteri, tetapi juga anak-anak dan pihak ketiga.
Prinsip: Syarat s.23(5)(a)–(d) dibaca secara kumulatif (perkataan "dan"); semuanya mesti dipenuhi. Mudarat dinilai secara luas, termasuk kepada anak-anak.
Sumber: Anis Shuhaiza Md Salleh et al., Jurnal Pembangunan Sosial 27 (2024), UUM
Maulidah binti Ngah v Rosma binti OmarPetikan: [2017] 3 LNS 30
Mahkamah & tahun: 2017 (mahkamah dan negeri: perlu disahkan)
Fakta: Sumber tidak menghuraikan fakta kes; ia dipetik bagi takrif keadilan dalam poligami.
Isu: Apakah maksud "adil" yang dituntut daripada suami berpoligami?
Keputusan: Mahkamah menjelaskan bahawa keadilan tidak bermaksud kesamaan perasaan dan kasih sayang, kerana itu di luar kemampuan manusia.
Prinsip: Syarat layanan adil (s.23(5)(c)): adil bermaksud perkara yang mampu dilaksanakan, iaitu nafkah, giliran bermalam dan undian untuk bermusafir, termasuk keadilan terhadap anak-anak daripada ibu yang berlainan.
Sumber: Anis Shuhaiza Md Salleh et al., Jurnal Pembangunan Sosial 27 (2024), UUM
Nota: Fakta, pihak yang berjaya dan mahkamah tidak dinyatakan dalam sumber (perlu disahkan).
Mahkamah & tahun: 2017 (mahkamah dan negeri: perlu disahkan)
Fakta: Sumber tidak menghuraikan fakta kes; ia dipetik bagi takrif keadilan dalam poligami.
Isu: Apakah maksud "adil" yang dituntut daripada suami berpoligami?
Keputusan: Mahkamah menjelaskan bahawa keadilan tidak bermaksud kesamaan perasaan dan kasih sayang, kerana itu di luar kemampuan manusia.
Prinsip: Syarat layanan adil (s.23(5)(c)): adil bermaksud perkara yang mampu dilaksanakan, iaitu nafkah, giliran bermalam dan undian untuk bermusafir, termasuk keadilan terhadap anak-anak daripada ibu yang berlainan.
Sumber: Anis Shuhaiza Md Salleh et al., Jurnal Pembangunan Sosial 27 (2024), UUM
Nota: Fakta, pihak yang berjaya dan mahkamah tidak dinyatakan dalam sumber (perlu disahkan).
6Mahkamah Tinggi Syariah Alor Setar: syarat "patut atau perlu"
Kes Kedah 2020–2022 ialah kes tidak dilaporkan; nombornya ialah nombor fail mahkamah yang diperoleh daripada sistem e-Syariah oleh penulis artikel UUM (salah seorang penulis dari Unit Penyelidikan Jabatan Kehakiman Syariah Kedah).
Syed Zulhusmi bin Syed Yusof v Nor Anrina binti IsmailPetikan: No. kes 02200-011-0088-2020 (tidak dilaporkan)
Mahkamah & tahun: Mahkamah Tinggi Syariah Alor Setar, Kedah, 2020
Fakta: Suami memohon poligami di bawah s.23 Enakmen Undang-Undang Keluarga Islam (Kedah Darul Aman) 2008. Antara alasannya ialah untuk mengelak maksiat dan untuk mendapat zuriat.
Isu: Adakah pemohon memenuhi syarat s.23(5)?
Keputusan: Permohonan diluluskan selepas mahkamah berpuas hati dengan keterangan pemohon, isteri sedia ada, bakal isteri dan walinya.
Prinsip: Semua syarat s.23(5) dipenuhi. Kes ini menunjukkan mahkamah meluluskan permohonan yang dibuktikan dengan baik.
Sumber: Anis Shuhaiza Md Salleh et al., Jurnal Pembangunan Sosial 27 (2024), UUM
Mahkamah & tahun: Mahkamah Tinggi Syariah Alor Setar, Kedah, 2020
Fakta: Suami memohon poligami di bawah s.23 Enakmen Undang-Undang Keluarga Islam (Kedah Darul Aman) 2008. Antara alasannya ialah untuk mengelak maksiat dan untuk mendapat zuriat.
Isu: Adakah pemohon memenuhi syarat s.23(5)?
Keputusan: Permohonan diluluskan selepas mahkamah berpuas hati dengan keterangan pemohon, isteri sedia ada, bakal isteri dan walinya.
Prinsip: Semua syarat s.23(5) dipenuhi. Kes ini menunjukkan mahkamah meluluskan permohonan yang dibuktikan dengan baik.
Sumber: Anis Shuhaiza Md Salleh et al., Jurnal Pembangunan Sosial 27 (2024), UUM
Mohd. Asrol bin Abdul v Noorhafiza binti YahyaPetikan: No. kes 02200-011-0182-2020 (tidak dilaporkan)
Mahkamah & tahun: Mahkamah Tinggi Syariah Alor Setar, Kedah, 2020
Fakta: Antara alasan pemohon ialah untuk mengelak maksiat. Mahkamah mendapati isteri sedia ada tidak mempunyai masalah kesihatan yang menghalang hubungan suami isteri.
Isu: Adakah perkahwinan yang dicadangkan "patut atau perlu"?
Keputusan: Permohonan ditolak kerana alasan pemohon tidak meyakinkan.
Prinsip: Syarat patut atau perlu (s.23(5)(a)): alasan "mengelak maksiat" sahaja tidak mencukupi tanpa keadaan seperti kemandulan, keuzuran jasmani atau ketidaklayakan isteri untuk persetubuhan.
Sumber: Anis Shuhaiza Md Salleh et al., Jurnal Pembangunan Sosial 27 (2024), UUM
Mahkamah & tahun: Mahkamah Tinggi Syariah Alor Setar, Kedah, 2020
Fakta: Antara alasan pemohon ialah untuk mengelak maksiat. Mahkamah mendapati isteri sedia ada tidak mempunyai masalah kesihatan yang menghalang hubungan suami isteri.
Isu: Adakah perkahwinan yang dicadangkan "patut atau perlu"?
Keputusan: Permohonan ditolak kerana alasan pemohon tidak meyakinkan.
Prinsip: Syarat patut atau perlu (s.23(5)(a)): alasan "mengelak maksiat" sahaja tidak mencukupi tanpa keadaan seperti kemandulan, keuzuran jasmani atau ketidaklayakan isteri untuk persetubuhan.
Sumber: Anis Shuhaiza Md Salleh et al., Jurnal Pembangunan Sosial 27 (2024), UUM
Shazril Imran bin Shaukat v Aizureen binti BurhanuddinPetikan: No. kes 02200-011-0010-2021 (tidak dilaporkan)
Mahkamah & tahun: Mahkamah Tinggi Syariah Alor Setar, Kedah, 2021
Fakta: Pemohon tidak mendakwa sebarang kelemahan di pihak isteri dan tidak menafikan bahawa isteri telah menjalankan tanggungjawabnya sepanjang perkahwinan.
Isu: Adakah pemohon membuktikan alasan yang menjadikan poligami "patut atau perlu"?
Keputusan: Permohonan ditolak: pemohon gagal membuktikan alasannya.
Prinsip: Syarat patut atau perlu (s.23(5)(a)): pemohon menanggung beban membuktikan keadaan yang menjadikan perkahwinan itu patut atau perlu.
Sumber: Anis Shuhaiza Md Salleh et al., Jurnal Pembangunan Sosial 27 (2024), UUM
Mahkamah & tahun: Mahkamah Tinggi Syariah Alor Setar, Kedah, 2021
Fakta: Pemohon tidak mendakwa sebarang kelemahan di pihak isteri dan tidak menafikan bahawa isteri telah menjalankan tanggungjawabnya sepanjang perkahwinan.
Isu: Adakah pemohon membuktikan alasan yang menjadikan poligami "patut atau perlu"?
Keputusan: Permohonan ditolak: pemohon gagal membuktikan alasannya.
Prinsip: Syarat patut atau perlu (s.23(5)(a)): pemohon menanggung beban membuktikan keadaan yang menjadikan perkahwinan itu patut atau perlu.
Sumber: Anis Shuhaiza Md Salleh et al., Jurnal Pembangunan Sosial 27 (2024), UUM
7Mahkamah Tinggi Syariah Alor Setar: kemampuan kewangan
Mahkamah meneliti slip gaji, potongan dan perbelanjaan sebenar. Pendapatan sampingan yang tidak dibuktikan tidak diambil kira.
Ismail bin Bahari v Fairus binti MohamadPetikan: No. kes 02200-011-0024-2022 (tidak dilaporkan)
Mahkamah & tahun: Mahkamah Tinggi Syariah Alor Setar, Kedah, 2022
Fakta: Pemohon berpendapatan RM1,700 sebulan, mempunyai dua anak dengan isteri sedia ada, dan perbelanjaan bulanannya RM1,320.
Isu: Adakah pemohon mampu menanggung semua isteri dan tanggungan?
Keputusan: Permohonan ditolak: kewangan sedia ada tidak memberi kemampuan untuk berpoligami.
Prinsip: Syarat kemampuan kewangan (s.23(5)(b)) dinilai daripada pendapatan dan perbelanjaan sebenar.
Sumber: Anis Shuhaiza Md Salleh et al., Jurnal Pembangunan Sosial 27 (2024), UUM
Mahkamah & tahun: Mahkamah Tinggi Syariah Alor Setar, Kedah, 2022
Fakta: Pemohon berpendapatan RM1,700 sebulan, mempunyai dua anak dengan isteri sedia ada, dan perbelanjaan bulanannya RM1,320.
Isu: Adakah pemohon mampu menanggung semua isteri dan tanggungan?
Keputusan: Permohonan ditolak: kewangan sedia ada tidak memberi kemampuan untuk berpoligami.
Prinsip: Syarat kemampuan kewangan (s.23(5)(b)) dinilai daripada pendapatan dan perbelanjaan sebenar.
Sumber: Anis Shuhaiza Md Salleh et al., Jurnal Pembangunan Sosial 27 (2024), UUM
Ridzuan bin Abdul Razak v Nik Yam binti Abdul GhaniPetikan: No. kes 02200-011-0119-2022 (tidak dilaporkan)
Mahkamah & tahun: Mahkamah Tinggi Syariah Alor Setar, Kedah, 2022
Fakta: Pemohon menyatakan alasan utamanya ialah untuk mengelak dosa kerana tidak cukup dengan seorang isteri.
Isu: Adakah pemohon mempunyai kemampuan kewangan dan harta?
Keputusan: Permohonan ditolak: mahkamah mendapati perbelanjaan pemohon akan menjadi defisit jika permohonan dibenarkan.
Prinsip: Syarat kemampuan kewangan (s.23(5)(b)). Alasan keinginan peribadi tidak mengatasi kegagalan kewangan.
Sumber: Anis Shuhaiza Md Salleh et al., Jurnal Pembangunan Sosial 27 (2024), UUM
Mahkamah & tahun: Mahkamah Tinggi Syariah Alor Setar, Kedah, 2022
Fakta: Pemohon menyatakan alasan utamanya ialah untuk mengelak dosa kerana tidak cukup dengan seorang isteri.
Isu: Adakah pemohon mempunyai kemampuan kewangan dan harta?
Keputusan: Permohonan ditolak: mahkamah mendapati perbelanjaan pemohon akan menjadi defisit jika permohonan dibenarkan.
Prinsip: Syarat kemampuan kewangan (s.23(5)(b)). Alasan keinginan peribadi tidak mengatasi kegagalan kewangan.
Sumber: Anis Shuhaiza Md Salleh et al., Jurnal Pembangunan Sosial 27 (2024), UUM
Azhar bin Awang v Che Gayah binti UsofPetikan: No. kes 02100-011-0018-2020 (tidak dilaporkan)
Mahkamah & tahun: Mahkamah Tinggi Syariah Alor Setar, Kedah, 2020 (disenaraikan sebagai MTS Alor Setar dalam sumber)
Fakta: Pemohon, seorang Penolong Penyelia, bergaji kasar RM2,227.24 tetapi gaji bersihnya hanya RM970.15 selepas potongan (KWSP, PERKESO, pendahuluan, SIP). Dia mendakwa ada sewa rumah RM350 tetapi gagal membuktikannya. Pemohon dan isteri juga telah lima tahun tidak tinggal bersama.
Isu: Adakah pemohon mampu dari segi kewangan dan mampu berlaku adil?
Keputusan: Permohonan ditolak.
Prinsip: Dua syarat gagal: kewangan (s.23(5)(b)) dinilai pada gaji bersih dan pendapatan yang dibuktikan; adil (s.23(5)(c)): kegagalan mengurus perkahwinan sedia ada menunjukkan ketidakmampuan berlaku adil.
Sumber: Anis Shuhaiza Md Salleh et al., Jurnal Pembangunan Sosial 27 (2024), UUM
Nota: Kod kes bermula 02100, berbeza daripada kes Alor Setar lain (02200); peringkat mahkamah (perlu disahkan).
Mahkamah & tahun: Mahkamah Tinggi Syariah Alor Setar, Kedah, 2020 (disenaraikan sebagai MTS Alor Setar dalam sumber)
Fakta: Pemohon, seorang Penolong Penyelia, bergaji kasar RM2,227.24 tetapi gaji bersihnya hanya RM970.15 selepas potongan (KWSP, PERKESO, pendahuluan, SIP). Dia mendakwa ada sewa rumah RM350 tetapi gagal membuktikannya. Pemohon dan isteri juga telah lima tahun tidak tinggal bersama.
Isu: Adakah pemohon mampu dari segi kewangan dan mampu berlaku adil?
Keputusan: Permohonan ditolak.
Prinsip: Dua syarat gagal: kewangan (s.23(5)(b)) dinilai pada gaji bersih dan pendapatan yang dibuktikan; adil (s.23(5)(c)): kegagalan mengurus perkahwinan sedia ada menunjukkan ketidakmampuan berlaku adil.
Sumber: Anis Shuhaiza Md Salleh et al., Jurnal Pembangunan Sosial 27 (2024), UUM
Nota: Kod kes bermula 02100, berbeza daripada kes Alor Setar lain (02200); peringkat mahkamah (perlu disahkan).
8Mahkamah Tinggi Syariah Alor Setar: adil dan darar syarie
Rekod suami dalam perkahwinan sedia ada menjadi bukti utama untuk syarat adil dan darar.
Mohd Rozaiman bin Aziz v Nurfalizan binti AzaliPetikan: No. kes 02200-011-0063-2022 (tidak dilaporkan)
Mahkamah & tahun: Mahkamah Tinggi Syariah Alor Setar, Kedah, 2022
Fakta: Isteri memberi keterangan bahawa dia terpaksa berkongsi menanggung kos sara hidup kerana pendapatan suami tidak mencukupi, dan suami tidak meluangkan masa yang cukup bersama keluarga. Pemohon tidak menafikan keterangan itu.
Isu: Adakah pemohon mampu memberi layanan adil kepada semua isteri?
Keputusan: Permohonan ditolak.
Prinsip: Syarat layanan adil (s.23(5)(c)): suami yang belum menunaikan tanggungjawab kepada keluarga sedia ada tidak dapat menunjukkan dia akan adil kepada dua keluarga.
Sumber: Anis Shuhaiza Md Salleh et al., Jurnal Pembangunan Sosial 27 (2024), UUM
Mahkamah & tahun: Mahkamah Tinggi Syariah Alor Setar, Kedah, 2022
Fakta: Isteri memberi keterangan bahawa dia terpaksa berkongsi menanggung kos sara hidup kerana pendapatan suami tidak mencukupi, dan suami tidak meluangkan masa yang cukup bersama keluarga. Pemohon tidak menafikan keterangan itu.
Isu: Adakah pemohon mampu memberi layanan adil kepada semua isteri?
Keputusan: Permohonan ditolak.
Prinsip: Syarat layanan adil (s.23(5)(c)): suami yang belum menunaikan tanggungjawab kepada keluarga sedia ada tidak dapat menunjukkan dia akan adil kepada dua keluarga.
Sumber: Anis Shuhaiza Md Salleh et al., Jurnal Pembangunan Sosial 27 (2024), UUM
Mohamad Sazali bin Shaari v Nurraihan binti MuhamadanPetikan: No. kes 02200-011-0160-2022 (tidak dilaporkan)
Mahkamah & tahun: Mahkamah Tinggi Syariah Alor Setar, Kedah, 2022
Fakta: Mahkamah menilai kemampuan suami menanggung isteri dan tanggungan, dan sama ada kelulusan akan menjejaskan taraf hidup isteri sedia ada.
Isu: Adakah perkahwinan yang dicadangkan akan menyebabkan darar syarie kepada isteri sedia ada?
Keputusan: Permohonan ditolak: pemohon tidak mampu menanggung perkahwinan sedia ada, jadi perkahwinan baharu pasti mendatangkan darar syarie.
Prinsip: Syarat tiada darar syarie (s.23(5)(d)). Suami tidak boleh mengurangkan nafkah isteri baharu kerana isteri itu ada pendapatan sendiri, atau mengurangkan nafkah isteri pertama kerana perlu dikongsi.
Sumber: Anis Shuhaiza Md Salleh et al., Jurnal Pembangunan Sosial 27 (2024), UUM
Mahkamah & tahun: Mahkamah Tinggi Syariah Alor Setar, Kedah, 2022
Fakta: Mahkamah menilai kemampuan suami menanggung isteri dan tanggungan, dan sama ada kelulusan akan menjejaskan taraf hidup isteri sedia ada.
Isu: Adakah perkahwinan yang dicadangkan akan menyebabkan darar syarie kepada isteri sedia ada?
Keputusan: Permohonan ditolak: pemohon tidak mampu menanggung perkahwinan sedia ada, jadi perkahwinan baharu pasti mendatangkan darar syarie.
Prinsip: Syarat tiada darar syarie (s.23(5)(d)). Suami tidak boleh mengurangkan nafkah isteri baharu kerana isteri itu ada pendapatan sendiri, atau mengurangkan nafkah isteri pertama kerana perlu dikongsi.
Sumber: Anis Shuhaiza Md Salleh et al., Jurnal Pembangunan Sosial 27 (2024), UUM
9Selepas poligami: fasakh kerana tidak adil
Jika suami yang berpoligami tidak berlaku adil, isteri boleh memohon fasakh (Akta 303 s.52(1)(h)(vi) dan peruntukan negeri yang setara). Lihat juga Talak dan pembubaran.
Mohd Alwi bin Sari v Faizah Mohd GhazaliPetikan: (1999) 13 JH 77
Mahkamah & tahun: Mahkamah Syariah (negeri: perlu disahkan), 1999
Fakta: Isteri memohon fasakh kerana suami berkahwin lagi tanpa pengetahuannya dan kemudian gagal melayan dua keluarganya secara adil. Suami mendakwa kepada isteri kedua bahawa dia bujang. Isteri pertama mengalami kemurungan dan tekanan; suami menafikan semua dakwaan.
Isu: Adakah suami gagal melayan isteri secara adil menurut Hukum Syarak?
Keputusan: Fasakh diberikan kepada isteri pertama.
Prinsip: Hak isteri selepas poligami: fasakh kerana suami yang beristeri lebih daripada seorang tidak melayannya dengan adil (Akta 303 s.52(1)(h)(vi) dan peruntukan negeri yang setara).
Sumber: Nora Abdul Hak, (2008) 16 IIUMLJ 141
Mahkamah & tahun: Mahkamah Syariah (negeri: perlu disahkan), 1999
Fakta: Isteri memohon fasakh kerana suami berkahwin lagi tanpa pengetahuannya dan kemudian gagal melayan dua keluarganya secara adil. Suami mendakwa kepada isteri kedua bahawa dia bujang. Isteri pertama mengalami kemurungan dan tekanan; suami menafikan semua dakwaan.
Isu: Adakah suami gagal melayan isteri secara adil menurut Hukum Syarak?
Keputusan: Fasakh diberikan kepada isteri pertama.
Prinsip: Hak isteri selepas poligami: fasakh kerana suami yang beristeri lebih daripada seorang tidak melayannya dengan adil (Akta 303 s.52(1)(h)(vi) dan peruntukan negeri yang setara).
Sumber: Nora Abdul Hak, (2008) 16 IIUMLJ 141
Joan Mary Sulaiman v Sulaiman bin Haji MusaPetikan: (1993) 10 JH 86
Mahkamah & tahun: Mahkamah Syariah (negeri: perlu disahkan), 1993
Fakta: Isteri pertama memohon fasakh kerana suami tidak memberi nafkah lebih daripada setahun tanpa alasan sah, dan tidak menjaga giliran bermalam antara isteri-isteri.
Isu: Adakah suami cuai memberi nafkah dan gagal berlaku adil?
Keputusan: Fasakh diberikan.
Prinsip: Kegagalan nafkah dan giliran ialah kegagalan keadilan dalam poligami; ia menjadi asas fasakh di bawah s.52(1).
Sumber: Nora Abdul Hak, (2008) 16 IIUMLJ 141
Mahkamah & tahun: Mahkamah Syariah (negeri: perlu disahkan), 1993
Fakta: Isteri pertama memohon fasakh kerana suami tidak memberi nafkah lebih daripada setahun tanpa alasan sah, dan tidak menjaga giliran bermalam antara isteri-isteri.
Isu: Adakah suami cuai memberi nafkah dan gagal berlaku adil?
Keputusan: Fasakh diberikan.
Prinsip: Kegagalan nafkah dan giliran ialah kegagalan keadilan dalam poligami; ia menjadi asas fasakh di bawah s.52(1).
Sumber: Nora Abdul Hak, (2008) 16 IIUMLJ 141
10Poligami tanpa kebenaran dan pengesahan nikah luar negara
Bernikah poligami tanpa kebenaran mahkamah ialah kesalahan (Akta 303 s.123; Selangor s.124), tetapi nikah yang sah menurut Hukum Syarak masih boleh disahkan dan didaftarkan. Lihat Nikah tidak rasmi dan Nikah rentas sempadan.
Pendakwa Syarie Selangor lwn Bung Moktar Radin (kes Bung Moktar)Petikan: Tidak dilaporkan dalam jurnal undang-undang; laporan akhbar (tajuk kes rasmi: perlu disahkan)
Mahkamah & tahun: Mahkamah Rendah Syariah Gombak Timur, Selangor; hukuman 19 Mei 2010
Fakta: Ahli Parlimen Kinabatangan itu berkahwin dengan isteri kedua di sebuah rumah di Taman Melati, Gombak pada 16 Disember 2009 tanpa kebenaran mahkamah. Dia mengaku bersalah pada 20 April 2010 di bawah s.124 Enakmen Undang-Undang Keluarga Islam (Negeri Selangor) 2003. Pasangan itu juga didakwa di bawah s.40(2) kerana bernikah tanpa kebenaran Pendaftar.
Isu: Hukuman yang sesuai bagi poligami tanpa kebenaran oleh seorang tokoh awam.
Keputusan: Penjara sebulan bagi s.124. Denda maksimum RM1,000 bagi s.40(2) dikenakan kepada suami dan isteri baharu; lima saksi akad juga didenda RM1,000 setiap seorang.
Prinsip: Kesalahan poligami tanpa kebenaran (s.124 Selangor). Hakim menegaskan pembelaan tidak menunjukkan perkahwinan itu "patut dan perlu", menyatakan denda RM1,000 tidak lagi menjadi pencegah, dan mencadangkan hukuman lebih berat.
Sumber: The Edge Malaysia (2010)
Nota: Laporan bahawa Mahkamah Tinggi Syariah Shah Alam kemudian menggantikan hukuman penjara dengan denda RM1,000 belum disemak pada sumber primer untuk halaman ini (perlu disahkan).
Mahkamah & tahun: Mahkamah Rendah Syariah Gombak Timur, Selangor; hukuman 19 Mei 2010
Fakta: Ahli Parlimen Kinabatangan itu berkahwin dengan isteri kedua di sebuah rumah di Taman Melati, Gombak pada 16 Disember 2009 tanpa kebenaran mahkamah. Dia mengaku bersalah pada 20 April 2010 di bawah s.124 Enakmen Undang-Undang Keluarga Islam (Negeri Selangor) 2003. Pasangan itu juga didakwa di bawah s.40(2) kerana bernikah tanpa kebenaran Pendaftar.
Isu: Hukuman yang sesuai bagi poligami tanpa kebenaran oleh seorang tokoh awam.
Keputusan: Penjara sebulan bagi s.124. Denda maksimum RM1,000 bagi s.40(2) dikenakan kepada suami dan isteri baharu; lima saksi akad juga didenda RM1,000 setiap seorang.
Prinsip: Kesalahan poligami tanpa kebenaran (s.124 Selangor). Hakim menegaskan pembelaan tidak menunjukkan perkahwinan itu "patut dan perlu", menyatakan denda RM1,000 tidak lagi menjadi pencegah, dan mencadangkan hukuman lebih berat.
Sumber: The Edge Malaysia (2010)
Nota: Laporan bahawa Mahkamah Tinggi Syariah Shah Alam kemudian menggantikan hukuman penjara dengan denda RM1,000 belum disemak pada sumber primer untuk halaman ini (perlu disahkan).
Siti Aishah bt Awang v Mohd Johari bin AbdullahPetikan: [2013] 4 ShLR 77
Mahkamah & tahun: Mahkamah Syariah Terengganu (peringkat: perlu disahkan), 2013
Fakta: Pasangan bernikah di Sungai Golok, Narathiwat, Thailand, dan memegang sijil nikah daripada Majlis Hal Ehwal Agama Islam Wilayah Narathiwat. Bapa pengantin perempuan mewakilkan (wakalah) jurunikah.
Isu: Adakah nikah di luar negara itu memenuhi semua rukun dan syarat nikah yang sah menurut Hukum Syarak dan undang-undang Malaysia?
Keputusan: Nikah diisytiharkan sah di bawah Enakmen Undang-Undang Keluarga Islam 1985 (Terengganu).
Prinsip: Pengesahan nikah luar negara: mahkamah meneliti lafaz akad (masa, tarikh, tempat), wali atau wakalah wali, dan kelayakan kedua-dua pihak (s.8 Enakmen 1985). Ini laluan yang sama digunakan untuk mendaftar nikah poligami di luar negara.
Sumber: Anis Shuhaiza Md Salleh et al., Jurnal Pembangunan Sosial 27 (2024), UUM
Nota: Sumber tidak menyatakan sama ada nikah ini poligami. Kes ini dimuatkan kerana ia menunjukkan ujian pengesahan nikah rentas sempadan.
Mahkamah & tahun: Mahkamah Syariah Terengganu (peringkat: perlu disahkan), 2013
Fakta: Pasangan bernikah di Sungai Golok, Narathiwat, Thailand, dan memegang sijil nikah daripada Majlis Hal Ehwal Agama Islam Wilayah Narathiwat. Bapa pengantin perempuan mewakilkan (wakalah) jurunikah.
Isu: Adakah nikah di luar negara itu memenuhi semua rukun dan syarat nikah yang sah menurut Hukum Syarak dan undang-undang Malaysia?
Keputusan: Nikah diisytiharkan sah di bawah Enakmen Undang-Undang Keluarga Islam 1985 (Terengganu).
Prinsip: Pengesahan nikah luar negara: mahkamah meneliti lafaz akad (masa, tarikh, tempat), wali atau wakalah wali, dan kelayakan kedua-dua pihak (s.8 Enakmen 1985). Ini laluan yang sama digunakan untuk mendaftar nikah poligami di luar negara.
Sumber: Anis Shuhaiza Md Salleh et al., Jurnal Pembangunan Sosial 27 (2024), UUM
Nota: Sumber tidak menyatakan sama ada nikah ini poligami. Kes ini dimuatkan kerana ia menunjukkan ujian pengesahan nikah rentas sempadan.
11Perbandingan: Singapura
Dua keputusan Lembaga Rayuan yang dibincangkan bersama kes Malaysia dalam IIUM Law Journal. Lihat Singapura.
Re Salleh bin SuatiPetikan: [1990] 2 MLJ xxix
Mahkamah & tahun: Lembaga Rayuan, Mahkamah Syariah Singapura, 1990
Fakta: Permohonan poligami ditolak kerana pemohon tidak mampu menanggung dua isteri dan telah mengabaikan isteri sedia ada sehingga menyebabkan tekanan emosi. Dalam rayuan, dia berhujah hubungannya dengan bakal isteri sudah sangat rapat dan dia mahu menghalalkannya.
Isu: Adakah keinginan untuk menghalalkan hubungan mengatasi bukti ketidakadilan?
Keputusan: Rayuan ditolak.
Prinsip: Kemampuan menunaikan tanggungjawab zahir dan berlaku adil mesti dibuktikan. Hubungan rapat dengan bakal isteri bukan alasan yang kukuh.
Sumber: Nora Abdul Hak, (2008) 16 IIUMLJ 141
Mahkamah & tahun: Lembaga Rayuan, Mahkamah Syariah Singapura, 1990
Fakta: Permohonan poligami ditolak kerana pemohon tidak mampu menanggung dua isteri dan telah mengabaikan isteri sedia ada sehingga menyebabkan tekanan emosi. Dalam rayuan, dia berhujah hubungannya dengan bakal isteri sudah sangat rapat dan dia mahu menghalalkannya.
Isu: Adakah keinginan untuk menghalalkan hubungan mengatasi bukti ketidakadilan?
Keputusan: Rayuan ditolak.
Prinsip: Kemampuan menunaikan tanggungjawab zahir dan berlaku adil mesti dibuktikan. Hubungan rapat dengan bakal isteri bukan alasan yang kukuh.
Sumber: Nora Abdul Hak, (2008) 16 IIUMLJ 141
Ayisha Begum v Hajiah MaideenPetikan: [1988] 3 MLJ xlv
Mahkamah & tahun: Lembaga Rayuan Syariah, 1988 (Singapura menurut susunan sumber; perlu disahkan)
Fakta: Sumber hanya memetik prinsip yang diputuskan; fakta tidak dihuraikan.
Isu: Apakah ujian yang digunakan untuk menentukan sama ada suami mampu menanggung dan berlaku adil?
Keputusan: Lembaga memutuskan bahawa ujian itu objektif.
Prinsip: Syarat adil: standard layanan saksama ialah apa yang dianggap saksama oleh orang Islam yang munasabah, bukan pandangan suami itu sendiri.
Sumber: Nora Abdul Hak, (2008) 16 IIUMLJ 141
Nota: Fakta dan pihak yang berjaya tidak dinyatakan dalam sumber (perlu disahkan).
Mahkamah & tahun: Lembaga Rayuan Syariah, 1988 (Singapura menurut susunan sumber; perlu disahkan)
Fakta: Sumber hanya memetik prinsip yang diputuskan; fakta tidak dihuraikan.
Isu: Apakah ujian yang digunakan untuk menentukan sama ada suami mampu menanggung dan berlaku adil?
Keputusan: Lembaga memutuskan bahawa ujian itu objektif.
Prinsip: Syarat adil: standard layanan saksama ialah apa yang dianggap saksama oleh orang Islam yang munasabah, bukan pandangan suami itu sendiri.
Sumber: Nora Abdul Hak, (2008) 16 IIUMLJ 141
Nota: Fakta dan pihak yang berjaya tidak dinyatakan dalam sumber (perlu disahkan).
12Prinsip yang boleh dirumuskan
- Beban bukti pada suami bagi setiap syarat (Aishah, Rajamah, Shazril Imran).
- Syarat dibaca bersama: gagal satu sahaja sudah cukup untuk menolak permohonan (Aishah, Zambri).
- "Mengelak maksiat" sahaja tidak mencukupi untuk syarat patut atau perlu jika isteri tiada kekurangan (Mohd. Asrol, Shazril Imran; bandingkan Syed Zulhusmi, yang turut mengemukakan alasan zuriat dan diluluskan).
- Kewangan dinilai pada angka bersih yang dibuktikan (Ismail bin Bahari, Azhar, Ridzuan, Ruzaini).
- Adil bermaksud perkara yang mampu dilaksanakan, iaitu nafkah, giliran dan undian musafir, bukan perasaan (Maulidah). Ujiannya objektif (Ayisha Begum).
- Rekod lalu menjadi bukti: suami yang mengabaikan keluarga sedia ada sukar membuktikan dia akan adil (Azhar, Mohd Rozaiman, Re Salleh).
- Isteri mesti didengar; kebenaran tanpa pendengaran boleh dibatalkan (Ramona Juita).
- Mahkamah boleh meluluskan dengan perintah nafkah untuk melindungi taraf hidup isteri (Shariff bin Jamaludin).
- Selepas poligami, ketidakadilan menjadi asas fasakh (Mohd Alwi, Joan Mary).
Bagi suami: sediakan bukti kewangan (slip gaji bersih, komitmen, rancangan rumah dan nafkah) dan alasan "patut atau perlu" yang jujur. Bagi isteri: hadir ke pendengaran dan kemukakan keterangan tentang nafkah dan masa yang diberikan. Mahkamah menilai fakta, bukan janji.
Sumber & rujukan
Jurnal Pembangunan Sosial 27, UUM — Anis Shuhaiza Md Salleh, Najah Inani Abdul Jalil, Nor Ashikin Md Nasir & Syahmi Awang, Islamic family law on polygamous marriage in Malaysia: Between roses and thorns (2024) — https://repo.uum.edu.my/id/eprint/32071/1/JPS%2027%202024%2025-49.pdfIIUM Law Journal 16(1) — Nora Abdul Hak, Just and Equal Treatment in Polygamous Marriage: The Practice in the Shariah Courts in Malaysia (2008) — https://journals.iium.edu.my/iiumlj/index.php/iiumlj/article/download/48/47The Edge Malaysia — Bung Moktar gets one month's jail for marrying without consent (2010) — https://theedgemalaysia.com/article/update-bung-moktar-gets-one-months-jail-marrying-without-consentEnakmen Undang-Undang Keluarga Islam (Kedah Darul Aman) 2008 s.23(5) — seperti dipetik dalam Jurnal Pembangunan Sosial 27 (2024)Akta Undang-Undang Keluarga Islam (Wilayah-Wilayah Persekutuan) 1984 [Akta 303] s.23, s.52(1)(h)(vi), s.123Enakmen Undang-Undang Keluarga Islam (Negeri Selangor) 2003 s.23, s.40(2), s.124
Baca seterusnya
Komen atau maklum balas
Dibaca oleh pentadbir MYPolygyny dan tidak diterbitkan. Jangan sertakan maklumat peribadi yang sensitif. Notis privasi.
Tentang Kami · Tanya · Peta Laman · Privasi · Polisi editorial · Kemas kini: 5 Okt 2026 · Penafian