Sebelum segala-galanya

Umur, wali & mahar

Tiga perkara yang menentukan sama ada sesuatu nikah itu boleh berlaku langsung.

Sekilas pandang

Umur minimum

Umur minimum berkahwin — Akta 303 s.8 (Wilayah Persekutuan)

18tahun — lelakiDi bawahnya: kebenaran bertulis Hakim Syarie (s.8)

16tahun — perempuanHad s.8 Akta 303; umur dikira mengikut kalendar Gregorian (Akta Tafsiran 1948 dan 1967 [Akta 388] s.53)

Sumber: Akta Undang-Undang Keluarga Islam (Wilayah-Wilayah Persekutuan) 1984 [Akta 303] s.8. Teks 13 negeri yang dipegang menyatakan angka yang sama (Sarawak: s.7); pindaan Selangor (2018) dan Kedah (sekitar 2022) yang dilaporkan akhbar tiada dalam teks itu

Tiga asas

Tiga perkara yang menentukan sama ada nikah boleh berlaku

UmurLelaki 18, perempuan 16. Mahkamah juga menilai kematangan dan kerelaan.

WaliTiada wali, tiada nikah (mazhab Syafi'i). Wali enggan diganti wali hakim melalui mahkamah.

MaharWajib, hak mutlak isteri. Hantaran pula adat, bukan syarat syarak.

Umur minimum

Undang-undang negeri

Lelaki 18 tahun · Perempuan 16 tahun (Selangor: 18 tahun bagi kedua-duanya sejak 2019)

Di bawah umur itu, perkahwinan memerlukan kebenaran bertulis Hakim Syarie — dan mahkamah menilai setiap kes berasingan.

Akta 303 s.8; s.8 dua belas enakmen negeri; s.7 Ordinan Sarawak — seperti dalam teks yang disimpan; Selangor A56 (2018)

MYPolygyny.com

Seperti dalam teks yang disimpan, bukan semestinya undang-undang semasa. Setiap teks asal yang dibaca menyatakan 18 tahun bagi lelaki dan 16 tahun bagi perempuan. Selangor: sejak 18 Mac 2019, umur minimum ialah 18 tahun bagi lelaki dan perempuan (Enakmen pindaan A56, Warta Kerajaan Negeri Selangor, 18 Oktober 2018). Kedah: pindaan 2022 dan 2024 berkuat kuasa 1 Ogos 2025, tetapi teksnya belum dibaca, jadi laman ini tidak menyatakan angka semasa bagi Kedah. Lihat Enakmen negeri.

Umur bukan sekadar nombor pada borang. Mahkamah dan pejabat agama juga menilai kematangan dan kerelaan — sesiapa yang dipaksa, tidak sah akadnya.

Wali — siapa, dan mengikut susunan mana

Susunan	Wali
1	Bapa
2	Datuk (bapa kepada bapa), dan ke atas
3	Adik-beradik lelaki seibu sebapa
4	Adik-beradik lelaki sebapa
5	Anak lelaki kepada adik-beradik lelaki (anak saudara)
6	Bapa saudara sebelah bapa
7	Anak lelaki kepada bapa saudara (sepupu lelaki)
—	Wali hakim — apabila wali nasab tiada, ghaib, enggan tanpa sebab yang munasabah, atau tidak layak

Rukun nikah

Tiada wali, tiada nikah

Dalam mazhab Syafi'i yang diamalkan di Malaysia, akad tanpa wali tidak sah. Wali yang enggan tanpa sebab munasabah boleh diganti dengan wali hakim melalui permohonan di Mahkamah Syariah — bukan dipintas.

Rukun nikah · mazhab Syafi'i

MYPolygyny.com

Mahar dan hantaran — dua perkara yang berbeza

Wajib

Mahar adalah hak mutlak isteri

Pemberian daripada suami kepada isteri, dinyatakan semasa akad. Ia milik isteri sepenuhnya — bukan milik bapanya, keluarganya, atau untuk dikongsi. Jika tidak disebut, ia menjadi mahar mithil mengikut kebiasaan.

Surah an-Nisa' 4:4

MYPolygyny.com

Adat

Hantaran bukan syarat syarak

Adat Melayu yang baik apabila berpatutan dan membebankan apabila tidak. Ia tidak menjejaskan sah atau tidaknya nikah, dan jumlahnya sepatutnya tidak menghalang perkahwinan yang baik.

Adat, bukan rukun

MYPolygyny.com

Mahar dalam poligami: isteri baharu berhak sepenuhnya kepada maharnya sendiri. Ia bukan diambil daripada, dan tidak mengurangkan, apa-apa hak isteri sedia ada.

Sumber & rujukan

Akta Undang-Undang Keluarga Islam (Wilayah-Wilayah Persekutuan) 1984 (Akta 303), s.8Enakmen Undang-Undang Keluarga Islam negeri-negeri, s.8Ordinan Undang-Undang Keluarga Islam (Sarawak) 2001, s.7Warta Kerajaan Negeri Selangor — Enakmen pindaan A56 (18 Oktober 2018): umur minimum 18 tahun bagi lelaki dan perempuan sejak 18 Mac 2019Akta Tafsiran 1948 dan 1967 [Akta 388], s.53Al-Quran: Surah an-Nisa' 4:4

Untuk peraturan terkini, sila rujuk Mahkamah Syariah atau pejabat agama Islam negeri anda.

Komen atau maklum balas

Dibaca oleh pentadbir MYPolygyny sahaja — tidak diterbitkan.

Tentang Kami · Tanya · Peta Laman · Privasi · Polisi editorial · Penafian